สัญชาติิ

16 October 2009
Posted in บริการกงสุล

แนวทางการวินิจฉัยสัญชาติของเด็กที่เกิดนอกราชอาณาจักร ที่สถานเอกอัครราชทูตฯ ปฏิบัติอยู่เป็นอย่างไร

* ตามคำพิพากษาศาลฎีกาปีพ.ศ. 2543

จะขอสัญชาติไทยให้กับบุตรที่เกิดกับคนญี่ปุ่นได้หรือไม่ และต้องทำอย่างไร

บุตรของคนไทยที่เกิดกับคนญี่ปุ่นหรือคนไทยในญี่ปุ่น จะได้สัญชาติไทยตามกฎหมายก็ต่อเมื่อได้ไปแจ้งเกิดที่อำเภอไทย หรือสถานเอกอัครราชทูตฯ หรือสถานกงสุลใหญ่ เพื่อให้หน่วยราชการดังกล่าวออกสูติบุตรให้ โดยผู้ยื่นขอจะต้องติดต่อด้วยตนเอง แต่ไม่จำเป็นต้องนำบุตรไปด้วย โดยแบ่งเป็นกรณีได้ ดังนี้
1) กรณีบิดาและมารดาจดทะเบียนสมรส ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งสามารถมายื่นคำร้องเพียงผู้เดียวได้

2) กรณีมารดาเป็นคนไทย และบิดาเป็นคนไทยหรือสัญชาติอื่น แต่ไม่ได้จดทะเบียนสมรส มารดาสามารถแจ้งเกิดให้บุตรเพียงผู้เดียวได้ แต่หากต้องการใส่ชื่อบิดาของเด็ก บิดาต้องมาแจ้งเกิดด้วย

การเปลี่ยนสัญชาติไทยเป็นญี่ปุ่นต้องดำเนินการอย่างไร

กรุณาติดต่อขอทราบรายละเอียดจากอำเภอ/เขตญี่ปุ่น หรือหน่วยงานญี่ปุ่นที่เรียกว่าโฮมุเคียวคุโดยตรง

การเปลี่ยนสัญชาติเป็นไทยต้องเริ่มดำเนินการอย่างไร

ยื่นคำร้องขอสัญชาติไทยที่สถานเอกอัครราชทูต หรือสถานกงสุลใหญ่

การสละสัญชาติไทยต้องดำเนินการอย่างไร

ยื่นคำร้องขอสละสัญชาติไทย
- ผู้ยื่นคำร้องที่มีภูมิลำเนาอยู่ในกรุงเทพฯ ให้ยื่นคำร้องต่อผู้กำกับการตำรวจสันติบาล
- ผู้ยื่นคำร้องมีภูมิลำเนาอยู่ในจังหวัดอื่น ให้ยื่นขอต่อผู้กำกับการตำรวจภูธร
- ผู้ยื่นคำร้องพำนักอยู่ในต่างประเทศให้ยื่นคำขอต่อสถานเอกอัครราชทูต หรือสถานกงสุลใหญ่ที่ตั้งอยู่ในประเทศนั้น กรุณาติดต่อสอบถามสถานเอกอัครราชทูตฯ โดยตรงเกี่ยวกับเอกสารประกอบการยื่น คำร้องขอสละสัญชาติไทย หรือกรุณาเขียนจดหมายพร้อมส่งซองเปล่าพร้อมแสตมป์ 120 เยน ไปที่สถานเอกอัครราชทูตฯ

เด็กมีสองสัญชาติได้จนถึงอายุเท่าไร และหลังจากถึงอายุที่กำหนดแล้วต้องทำอย่างไรต่อไป

จนถึงอายุ 20 ปี จากนั้นต้องเลือกถือสัญชาติใดสัญชาติหนึ่ง ในกรณีที่สละสัญชาติไทย ต้องยื่นคำร้องขอสละสัญชาติไทยด้วย หากอายุยังไม่ถึง 20 ปี ยังไม่สามารถยื่นคำร้องขอสละสัญชาติได้

บิดาหรือมารดาไม่สามารถยื่นขอสละสัญชาติแทนบุตรได้ เนื่องจากการสละสัญชาติเป็นเรื่องเฉพาะตัว ผู้อื่นจึงไม่อาจยื่นคำร้องขอสละสัญชาติแทนได้

หากไม่แจ้งเกิดเพื่อขอสัญชาติไทยให้บุตร จะมีผลอย่างไร

บุตรจะไม่มีสัญชาติไทย ไม่สามารถขอหนังสือเดินทางไทย และบัตรประชาชนไทยได้

บิดาญี่ปุ่น มารดาไทย ไม่ได้จดทะเบียนสมรส หากต้องการให้บุตรได้สัญชาติญี่ปุ่นด้วยจะทำได้หรือไม่

กรุณาติดต่ออำเภอ/เขตญี่ปุ่นเพื่อขอรับคำปรึกษาโดยตรง

บิดาเป็นคนไทย มารดาเป็นคนสัญชาติอื่น ไม่ได้จดทะเบียนสมรส บุตรที่เกิดจะได้สัญชาติไทยหรือไม่

ไม่ได้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 560/2543 ได้วางแนวไว้ว่า ในกรณีนี้เด็กไม่ได้สัญชาติไทยเนื่องจากไม่ใช่บิดาที่ชอบด้วยกฎหมาย

บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายหมายถึงอะไร

คือบุตรที่เกิดในระหว่างสมรส หรือหากบิดามารดาไม่ได้สมรสกัน แต่บิดารับรองบุตรแล้ว

คนไทยเมื่อแปลงสัญชาติเป็นคนต่างด้าว จะเสียสัญชาติไทยโดยทันทีหรือไม่

คนไทยที่แปลงสัญชาติเป็นคนต่างด้าวย่อมเสียสัญชาติไทย แต่การนี้จะมีผลก็ต่อเมื่อได้ขอสละสัญชาติไทย และมีการประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วเท่านั้น

การได้สัญชาติไทยย้อนหลังคืออะไร

เดิมพระราชบัญญัติสัญชาติ ปี พ.ศ. 2508 ยินยอมให้บุคคลได้สัญชาติไทยในวงจำกัด ต่อมาเมื่อมีการแก้ไขพระราชบัญญัติสัญชาติในปี พ.ศ. 2535 จึงเปิดโอกาสให้บุคคลได้รับสัญชาติไทยได้มากขึ้น รวมทั้งผู้ที่เกิดก่อนวันที่ 26 ก.พ. 2535 ซึ่งเป็นวันที่พระราชบัญญัติสัญชาติฉบับแก้ไขมีผลบังคับใช้ด้วย ดังนั้น ผู้ที่เกิดก่อนวันที่ 26 ก.พ. 2535 และมิได้สัญชาติไทยเมื่อแรกเกิดจึงได้รับสัญชาติไทยเป็นการย้อนหลัง

คนที่มีสิทธิได้รับสัญชาติไทยมาขอแจ้งเกิดเมื่ออายุเกิน 20 ปี สถานเอกอัครราชทูตฯ จะรับแจ้งเกิดหรือไม่ และจะถือว่าเป็นการเลือกสัญชาติหรือไม่

ได้ เนื่องจากไม่มีข้อห้ามไว้ และไม่ถือว่าเป็นการเลือกสัญชาติ

แจ้งเกิดบุตรที่อำเภอไทยโดยในสูติบัตรไม่ได้ระบุว่ามีสัญชาติไทย จะสามารถขอสัญชาติไทยให้บุตรได้หรือไม่

ได้ สำหรับบุคคลที่เกิดก่อนวันที่ 26 ก.พ. 2535 สามารถยื่นคำร้องขอสัญชาติไทยให้บุตรย้อนหลังได้ที่สำนักงานเขต/อำเภอที่มีชื่อบุตรอยู่ในทะเบียนบ้าน

บุคคลที่อ้างว่ามีสัญชาติไทยซึ่งเดินทางกลับจากต่างประเทศด้วยหนังสือเดินทางจากต่างประเทศหรือหนังสือสำคัญประจำตัว มีความประสงค์จะขอเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านโดยไม่มีหลักฐานแสดงว่าเป็นผู้มีสัญชาติไทย ควรทำอย่างไร

ให้ยื่นคำร้องต่อนายทะเบียนที่เขต/อำเภอ เพื่อดำเนินการดังต่อไปนี้
1) เขต/อำเภอจะส่งตัวผู้ขอเพิ่มชื่อให้สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองพิสูจน์สัญชาติ
2) หากผู้ขอเพิ่มชื่อเป็นผู้มีสัญชาติไทย ให้เจ้าบ้านติดต่อเขต/อำเภอเพื่อสอบสวน
3) เขต/อำเภอ จะกำหนดเลขประจำตัวประชาชนให้
4) เพิ่มชื่อบุคคลดังกล่าวในทะเบียนบ้าน

บุคคลที่เกิดในต่างประเทศโดยมีหลักฐานรับรองการเกิดแสดงว่ามีสิทธิได้รับสัญชาติไทย จะสามารถเพิ่มชื่อในทะเบียนบ้านไทยได้หรือไม่

ได้ โดยนำหลักฐานไปยื่นต่อนายทะเบียนเขต/อำเภอ ได้แก่สูติบัตรที่ออกโดยสถานเอกอัครราชทูต หรือสถานกงสุลใหญ่ หรือเอกสารรับรองการเกิดที่ออกโดยหน่วยงานญี่ปุ่น
ซึ่งได้แปลเป็นภาษาไทย และได้รับการรับรองจากกระทรวงต่างประเทศไทยแล้ว

เด็กซึ่งมีสองสัญชาติเนื่องจากมารดาไทยแต่งงานกับชาวต่างชาติ และอาศัยอยู่ในต่างประเทศ จะต้องเกณฑ์ทหารหรือไม่

ต้องเกณฑ์ทหาร เมื่ออายุครบ 18 ปี จะต้องไปแสดงตนเพื่อลงบัญชีทหารกองเกินในประเทศไทย

เมื่อได้สัญชาติอื่นตามสามีแล้ว จำเป็นต้องสละสัญชาติไทยหรือไม่

กฎหมายไทยมิได้กำหนดว่าให้สละสัญชาติไทย แต่หากประสงค์จะสละสัญชาติไทย ก็สามารถยื่นคำร้องเพื่อสละสัญชาติไทยได้ อย่างไรก็ตาม หากเป็นกรณีของการแปลง
สัญชาติเป็นญี่ปุ่น กฎหมายญี่ปุ่นบังคับให้ยื่นสละสัญชาติเดิมภายใน 2 ปี นับจากวันที่ได้สัญชาติญี่ปุ่น