แรงงานที่ถูกต้องตามกฎหมาย จะสามารถเข้าสู่ระบบประกันสังคมใดบ้าง
พนักงาน หรือคนงานบริษัท จะสามารถได้รับการคุ้มครองจากระบบประกันสุขภาพพนักงานและประกันเงินบำนาญสวัสดิการสำหรับพนักงาน นอกจากนี้ยังมีประกันค่าชดเชยอุบัติเหตุคนงาน ซึ่งครอบคลุมอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นระหว่างการทำงาน และประกันอาชีพซึ่งคุ้มครองกรณี
ว่างงาน พนักงานอิสระ พนักงานที่เกี่ยวกับการเกษตรกรรม และบุคคลอื่นๆ ที่ไม่ได้ถูกคุ้มครองโดยระบบประกันในข้างต้น จะสามารถได้รับความคุ้มครองจากประกันสุขภาพแห่งชาติ และประกันเงินบำนาญแห่งชาติ

ระบบประกันสุขภาพพนักงานหรือคนงานบริษัทคืออะไร
ระบบที่ให้ผลประโยชน์ในการบำบัดรักษาทางการแพทย์ และค่าคุ้มครองอื่นๆ แก่พนักงานหรือคนงาน และสมาชิกครอบครัวในกรณีที่ป่วย หรือได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิตจากการทำงานหรือการให้กำเนิดบุตร

(1) ทำอย่างไรจึงจะได้รับความคุ้มครองจากระบบประกันนี้
- ผู้ว่าจ้างหรือนายจ้าง มีหน้าที่รับผิดชอบทำประกันให้แก่พนักงานหรือคนงานโดยนายจ้างจะต้องทำประกันให้กับพนักงานทุกคน ยกเว้นพนักงานชั่วคราว หรือพนักงานรายวัน สำหรับกรณีของกิจการส่วนตัวที่มีพนักงานน้อยกว่า 5 คน ผู้ว่าจ้างหรือนายจ้าง สามารถเข้าระบบประกันนี้ได้ถ้าขอสมัครโดยมีเสียงของพนักงานที่เห็นด้วยเกินครึ่งหนึ่ง พร้อมทั้งการได้รับอนุมัติจากเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจ

(2) ใครเป็นผู้รับผิดชอบในการจ่ายค่าเบี้ยประกัน
- อัตราเบี้ยประกันจะขึ้นอยู่กับรายได้ของผู้ทำประกันแต่ละคน แต่ภาระในการจ่ายค่าเบี้ยประกันจะถูกแบ่งในจำนวนเท่าๆ กันระหว่างผู้ว่าจ้างและพนักงาน

(3) ผู้มีประกันจะได้รับความคุ้มครองอย่างไรบ้าง
- ในกรณีที่เจ็บป่วยหรือได้รับบาดเจ็บ ให้แสดงบัตรประกันสุขภาพแก่ทางโรงพยาบาล โดยผู้มีประกันจะชำระเพียง 10% ของค่าใช้จ่ายทั้งหมด (สำหรับกรณีสมาชิกในครอบครัวต้องชำระ 30%) อย่างไรก็ตาม หากผู้มีประกันชำระค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ แก่สถานพยาบาลมากกว่า 63,600 เยนต่อเดือน ส่วนที่เกิน 60,000 เยน จะถูกจ่ายคืนให้กับผู้มีประกัน
- สำนักงานประกันสังคมในเขตพื้นที่ของกิจการนั้นๆ จะเป็นผู้จัดการด้านธุรกิจเกี่ยวกับการจ่ายค่าประกัน ยกเว้นในส่วนที่รับผิดชอบโดยสมาคมประกันสุขภาพ

ระบบประกันเงินบำนาญสวัสดิการคืออะไร
เป็นระบบที่ให้การคุ้มครองแก่พนักงานหรือคนงานสำหรับการยังชีพในช่วงบั้นปลายของชีวิต นอกจากนี้ยังรวมถึงความคุ้มครองสำหรับการยังชีพของพนักงานหรือคนงานที่ไม่สามารถทำงานได้เนื่องจากการได้รับบาดเจ็บหรือเจ็บป่วย หรือสำหรับการยังชีพของคนในครอบครัวของพนักงานหรือคนงานที่เสียชีวิต โดยขั้นตอนการสมัคร และการชำระเบี้ยประกัน
รายละเอียดเหมือนระบบประกันสุขภพพนักงานหรือคนงาน

(1) พนักงานหรือคนงานชาวต่างชาติที่เข้าร่วมระบบประกันนี้แล้ว หากเดินทางกลับประเทศ จะต้องทำอย่างไร
- ชาวต่างชาติใน 4 กลุ่มต่อไปนี้จะสามารถแจ้งขอรับเงินคืนได้ (โดยต้องแจ้งภายใน 2 ปีนับจากวันที่เดินทางออกจากญี่ปุ่น)
1) ชาวต่างชาติที่ไม่ใช่พลเมืองญี่ปุ่น
2) ชาวต่างชาติที่เป็นสมาชิกของระบบประกันเงินบำนาญสวัสดิการมากกว่า 6 เดือน
3) ชาวต่างชาติที่ไม่มีที่อยู่ในประเทศญี่ปุ่น
4) ชาวต่างชาติที่ไม่เคยได้รับบำนาญในประเทศญี่ปุ่น

(2) ขั้นตอนการขอรับเงินคืน ต้องทำอย่างไร และจะได้รับคืนในอัตราเท่าใด
- ขอแบบฟอร์มขอรับเงินคืนได้ที่สำนักงานประกันสังคมทั่วประเทศหรือที่ว่าการประจำเมืองหรือเขต/อำเภอ โดยกรอกข้อความและส่งไปยังที่อยู่ตามที่เขียนไว้ด้านหลังของแบบฟอร์ม
- สำหรับบุคคลที่มีสิทธิได้รับเงินบำนาญ สามารถคำนวณเงินชำระคืนได้ดังนี้
: รายได้ปกติต่อเดือน x อัตรา (0.5 - 3.0 ขึ้นอยู่กับระยะเวลาการทำประกันของผู้สมัคร)

ระบบประกันค่าชดเชยอุบัติเหตุของพนักงานหรือคนงานคืออะไร
ตามกฎหมายมาตรฐานแรงงาน พนักงานมีสิทธิได้รับค่าชดเชยของการบำบัดรักษาทางการแพทย์ หรือขาดงานเนื่องจากการป่วยหรือบาดเจ็บที่เกิดขึ้นจากการทำงาน นอกจากนี้ กฎหมายดังกล่าวได้ถูกกำหนดขึ้นเพื่อช่วยพนักงานในกรณีที่ได้รับบาดเจ็บอย่างรุนแรง
จนผู้ว่าจ้างไม่สามารถจ่ายค่าชดเชยเต็มจำนวนแก่คนงานที่ได้รับอุบัติเหตุ

(1) ทำอย่างไรจึงจะได้รับความคุ้มครองจากระบบประกันนี้
- ตามข้อกฎหมายแล้ว นายจ้างทุกรายที่มีพนักงานมากกว่า 1 คน รวมทั้งพนักงาน
นอกเวลา และพนักงานทำงานพิเศษ จะต้องจัดทำประกันค่าชดเชยอุบัติเหตุให้กับ
พนักงานทุกคน หากนายจ้างปฏิเสธการทำประกันให้ สามารถเรียกร้องเพื่อรับสิทธินี้ได้

(2) ใครเป็นผู้รับผิดชอบการจ่ายค่าเบี้ยประกัน
- ผู้ว่าจ้างหรือนายจ้าง จะต้องรับผิดชอบชำระเบี้ยประกันที่เกี่ยวข้องเต็มจำนวน

(3) ผู้มีประกันจะได้รับความคุ้มครองอย่างไรบ้าง
- พนักงานหรือคนงานมีสิทธิเรียกร้องค่าชดเชยได้หลายรายการหากได้รับบาดเจ็บหรือป่วยระหว่างเวลาทำงาน หรือได้รับอุบัติเหตุในระหว่างการเดินทางไปยังสถานที่ทำงาน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่สำนักงานตรวจสอบมาตรฐานแรงงานที่อยู่ใกล้เคียง

ระบบประกันสุขภาพแห่งชาติคืออะไร
คือระบบประกันที่สร้างขึ้นเพื่อให้ความคุ้มครองในยามป่วยหรือได้รับบาดเจ็บสำหรับประชาชน บุคคลทั่วไป หรือผู้ที่ไม่สามารถเข้าสู่ระบบประกันสุขภาพพนักงาน หรือคนงานข้างต้นได้

(1) ทำอย่างไร คนต่างชาติจึงจะได้รับความคุ้มครองจากระบบประกันนี้
- จะต้องยื่นขอทำรวมเป็นหลังคาเรือนที่แผนกประกันของที่ว่าการประจำเมืองหรือเขต/อำเภอ โดยใบประกันจะถูกออกให้ 1 ใบต่อ 1 หลังคาเรือนเท่านั้น และมีเงื่อนไขในการสมัคร ดังนี้
1) ลงทะเบียนชาวต่างชาติเรียบร้อยแล้ว
2) อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นเกินกว่า 1 ปี ถ้าพำนักอยู่ในที่อยู่อาศัยปัจจุบันน้อยกว่า 1 ปี ต้องได้รับการรับรองว่าอยู่อาศัยในญี่ปุ่นเกินกว่า 1 ปี

(2) ใครเป็นผู้รับผิดชอบในการจ่ายค่าเบี้ยประกัน
- จำนวนค่าเบี้ยประกันจะถูกกำหนดจากปัจจัยหลายๆ อย่าง เช่น อัตราของเมืองหรือเขต/อำเภอที่อาศัยอยู่ , จำนวนสมาชิกในครอบครัว และรายได้ของครอบครัวเมื่อปีก่อนหน้าสำหรับในกรณีที่อาศัยอยู่คนเดียวและไม่มีรายได้ ก็จะเสียค่าเบี้ยประกันประมาณ 10,000-20,000 เยนต่อปี (สำหรับนักศึกษาอาจจะสามารถขอรับส่วนลดได้จำนวนหนึ่ง) ซึ่งการจ่ายเงินค่าเบี้ยประกันสามารถทำได้โดยจ่ายที่ทำว่าการประจำเมืองหรือเขต/อำเภอ หรือจ่ายโดยหักผ่านบัญชีธนาคารก็ได้

(3) ผู้มีประกันจะได้รับความคุ้มครองอย่างไรบ้าง
- เมื่อเป็นสมาชิกของระบบประกันสุขภาพแห่งชาติแล้ว ผู้มีประกันจะจ่ายเพียง 30% ของค่ารักษาพยาบาล ที่โรงพยาบาลเท่านั้น และถ้าหากผู้มีประกันจ่ายเงินค่ารักษาพยาบาลมากกว่า 63,000 เยน ภายในเดือนเดียวกัน ผู้นั้นจะได้รับเงินส่วนที่จ่ายเกินจากนั้น คืนในภายหลัง นอกจากนี้ ในกรณีให้กำเนิดบุตร จะได้รับเงินช่วยเหลือจำนวน 240,000เยนด้วย

ระบบประกันเงินบำนาญแห่งชาติคืออะไร
เป็นระบบประกันเงินบำนาญสำหรับพนักงานหรือคนงานที่ไม่มีสิทธิทำประกันเงินบำนาญสวัสดิการพนักงานข้างต้นได้ ซึ่งระบบนี้จะมีลักษณะเช่นเดียวกับระบบประกันเงินบำนาญพนักงานหรือคนงาน แต่การได้รับเงินคืนจะแตกต่างไป คือจำนวนเงินที่ได้รับคืนบางส่วนของระบบนี้ จะขึ้นอยู่กับจำนวนเดือนที่ได้ชำระเบี้ยประกันเงินบำนาญแห่งชาติ ดังนี้

ไม่มีวีซ่า ไม่มีประกันสุขภาพ สามารถฝากครรภ์ที่โรงพยาบาลได้หรือไม่
โอกาสที่จะถูกปฏิเสธนั้นมีสูง แต่ขึ้นอยู่กับโรงพยาบาล หรือคลินิกแต่ละแห่งจะพิจารณา

ค่าใช้จ่ายในการคลอดบุตรประมาณเท่าใด
โดยทั่วไปประมาณ 300,000-400,000 เยน ขึ้นอยู่กับแต่ละโรงพยาบาลหรือคลินิก

ไม่มีวีซ่า ทำประกันได้หรือไม่
การที่จะทำประกันสุขภาพได้หรือไม่นั้นไม่มีหลักพิจารณาที่แน่นอน ขึ้นอยู่กับนโยบายของอำเภอหรือเขตที่อาศัยอยู่ ทั้งนี้ ผู้ที่อยู่ในญี่ปุ่นอย่างไม่ถูกต้องตามกฎหมายนั้น โอกาสที่จะไม่สามารถทำประกันได้มีค่อนข้างสูง อย่างไรก็ตาม ถ้าบุคคลนั้นทำงานในบริษัทญี่ปุ่นซึ่งนายจ้างทำประกันให้ ก็สามารถทำประกันการจ้างงานได้ มีบริษัทประกันของเอกชนที่รับบริการประกันสุขภาพ ควบคู่ไปกับการประกันชีวิต ซึ่งจะมีกฎระเบียบที่เข้มงวดกับผู้ที่ไม่มีวีซ่า และจะมีค่าใช่จ่ายและเบี้ยประกันที่สูงกว่าการทำประกันของรัฐบาล สำหรับรายละเอียด และรายชื่อบริษัทประกันของเอกชน กรุณาสอบถามไปยังที่ว่าการเขต/อำเภอที่ท่านอาศัยอยู่

ได้รับบาดเจ็บระหว่างการทำงาน ต้องการได้ค่าชดเชย ควรทำอย่างไร
แจ้งให้นายจ้างทราบ เนื่องจากนายจ้างมีความรับผิดชอบในการทำประกันให้หากไม่ได้รับความเป็นธรรม สามารถขอคำปรึกษาจากสำนักงานแรงงานไทยในญี่ปุ่น โทร (03) 5423-6656 เวลาทำการ 09.00-12.00 น. และ 13.30-17.00 น.
สำหรับกรณีไม่มีวีซ่า ไม่มีประกัน ควรปรึกษาขอความเห็นใจจากนายจ้างเพื่อดูแลรับผิดชอบค่ารักษาพยาบาล และหลังจากนั้นควรเรียกร้องสิทธิให้นายจ้างจัดทำประกันสุขภาพให้ เงินชดเชยที่ลูกจ้างได้รับการคุ้มครองจากประกันอุบัติเหตุจากการทำงานมี 3 ส่วน คือ
1) เงินค่ารักษาพยาบาล
2) เงินชดเชยขณะหยุดงานเพื่อพักรักษาตัว จะได้รับในอัตรา 60% ของค่าจ้างเฉลี่ย นับตั้งแต่วันที่ 4 ที่หยุดงานไปรักษาตัว
3) เงินทดแทนกรณีที่สูญเสียอวัยวะ หรือทุพพลภาพ เช่น นิ้วขาด หรือขาขาด เป็นต้น

สามีทำงานอยู่ในญี่ปุ่น ได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิตโดยเกิดอุบัติเหตุระหว่างการทำงาน ภรรยาจะได้รับเงินทดแทนอะไรบ้างหรือไม่
กรณีลูกจ้างถึงแก่ความตายเนื่องจากการทำงาน นายจ้างจะต้องจ่ายเงินทดแทนให้แก่ทายาทเป็นจำนวนเงินเท่ากับอัตราค่าจ้างเฉลี่ยจำนวน 1,000 วัน และต้องจ่ายค่าทำศพให้ ผู้จัดการศพเท่ากับอัตราค่าจ้างเฉลี่ยจำนวน 60 วัน ยกเว้นว่าได้มีการจ่ายเงินทดแทนตามกฎหมายมาตรฐานแรงงานหรือกฎหมายอื่นแล้ว โดยมีการเรียงลำดับทายาทดังนี้
1) คู่สมรสที่อยู่กินฉันสามี/ภรรยา แม้ว่ามิได้จดทะเบียนสมรส
2) บิดามารดา
3) บุตรที่มีอายุไม่ครบ 18 ปี
4) ปู่ย่าตายายที่มีอายุเกิน 60 ปี
5) พี่น้องที่มีอายุไม่ถึง 18 ปี หรือมากกว่า 60 ปี